Badanie EMPOWER (Eliminating Medications Through Patient Ownership of Health)
Badanie EMPOWER: Siła edukacji pacjenta w procesie odstawiania leków nasennych
Badanie EMPOWER zostało przeprowadzone w Kanadzie przez zespół naukowców pod kierownictwem prof. Cary Tannenbaum z Uniwersytetu w Montrealu. Projekt opierał się na interwencji edukacyjnej wykonywanej przez farmaceutów u pacjentów w wieku powyżej 65. roku życia, którzy przewlekle przyjmowali benzodiazepiny.
Na czym polegała interwencja?
Interwencja była niezwykle prosta, a zarazem skuteczna. Pacjenci w grupie badanej otrzymali w aptece broszurę edukacyjną, która zawierała:
- Opis zagrożeń związanych z długotrwałym przyjmowaniem leków nasennych (np. ryzyko upadków, zaburzeń pamięci).
- Opis mechanizmu „błędnego koła” bezsenności.
- Harmonogram stopniowego zmniejszania dawki leku (tapering).
- Wskazówki dotyczące niefarmakologicznych metod poprawy snu.
Jakie były wyniki?
Wyniki opublikowane w prestiżowym czasopiśmie JAMA Internal Medicine okazały się znacznie przewyższać oczekiwania:
- 27% pacjentów, którzy otrzymali broszurę, całkowicie odstawiło benzodiazepiny w ciągu 6 miesięcy, nie wykazując pogorszenia jakości snu.
- Dodatkowe 11% pacjentów znacząco zredukowało przyjmowane dawki.
- W grupie kontrolnej (standardowa opieka bez broszury) leki odstawiło zaledwie 5% osób.
Rycina 1. Wyniki badania EMPOWER

Dlaczego te wyniki są ważne?
Badanie EMPOWER udowodniło, że:
- Pacjenci chcą wiedzieć więcej: Dostarczenie rzetelnej, bezpośredniej informacji o ryzyku motywuje pacjentów do zmiany nawyków częściej niż same zalecenia lekarskie.
- Rola porady farmaceutycznej jest kluczowa: Farmaceuci są doskonałym ogniwem w systemie ochrony zdrowia do inicjowania procesu depreskrypcji.
- Depreskrypcja jest możliwa: Nawet po wielu latach przyjmowania leków nasennych, pacjenci są w stanie bezpiecznie z nich zrezygnować, jeśli otrzymają odpowiednie wsparcie i narzędzia.
- Edukacja pacjenta jest skuteczną i kosztowo efektywną intewencją – „number needed to treat” dla ostawienia leków nasennych wynosi: NNT=5
Piśmiennictwo:
Tannenbaum C, Martin P, Tamblyn R, Benedetti A, Ahmed S. Reduction of inappropriate benzodiazepine prescriptions among older adults through direct patient education: the EMPOWER cluster randomized trial. JAMA Intern Med. 2014;174(6):890-8.
