Zrozumienie wyzwań, przed którymi stają lekarze próbujący ograniczyć stosowanie leków nasennych u pacjentów powyżej 65. roku życia, jest kluczem do poprawy bezpieczeństwa leczenia. Najnowsze badanie przeprowadzone w sześciu krajach europejskich (w tym w Polsce) rzuca nowe światło na to, dlaczego wdrażanie wytycznych dotyczących depreskrypcji wciąż napotyka trudności.
Główne bariery w codziennej praktyce
Badanie wykazało, że lekarze pracujący zarówno w szpitalach, jak i w podstawowej opiece zdrowotnej, mierzą się z podobnymi wyzwaniami. Do najważniejszych przeszkód należą:
- Brak specjalistycznych szkoleń: Lekarze wskazują na niedostateczne przygotowanie w zakresie praktycznych umiejętności odstawiania leków nasennych.
- Niska wiara we własne możliwości: Trudność procesu depreskrypcji sprawia, że lekarze często nie czują się wystarczająco pewnie, aby skutecznie przeprowadzić pacjenta przez proces redukcji dawki.
- Priorytetyzacja innych problemów zdrowotnych: W obliczu wielu schorzeń współistniejących u seniorów, kwestia odstawienia leków nasennych bywa odkładana na dalszy plan.
- Bariery emocjonalne: Wyzwania i trudności związane z depreskrypcją często budzą u lekarzy poczucie frustracji i zaniechanie podejmowania działań mających na celu depreskrypcję leków nasennych .
- Ograniczenia systemowe: Największą przeszkodą w środowisku pracy jest brak czasu, niedobory personelu oraz brak jasnych, lokalnych procedur postępowania.
- Wpływ społeczny i opór pacjentów: Silnym czynnikiem hamującym jest niechęć samych pacjentów do zmiany dotychczasowego leczenia.
Kluczowe wnioski z badania:
Autorzy podkreślają, że aby skutecznie wspierać proces odstawiania benzodiazepin i leków typu Z, nie wystarczy sama wiedza teoretyczna. Niezbędne jest:
- Wzmocnienie kompetencji: Poprawa umiejętności klinicznych i wiary we własne zdolności poprzez praktyczne warsztaty i jasne algorytmy postępowania.
- Zarządzanie emocjami: Opracowanie strategii radzenia sobie z własną frustracją, brakiem motywacji i trudnymi reakcjami pacjentów.
- Wsparcie systemowe: Stworzenie środowiska pracy, które promuje bezpieczeństwo farmakoterapii i daje lekarzom czas na przeprowadzenie rzetelnej depreskrypcji.
—
*Na podstawie artykułu: Shapoval V, de Saint Hubert M, Evrard P, Sibille FX, Aubert CE, Bolt L, Tsoutsi V, Kollia P, Salvà A, Miralles R, Wichniak A, Gustavsson K, Bruun Wyller T, Callegari E, Grimshaw JM, Presseau J, Henrard S, Spinewine A. Barriers to Deprescribing Benzodiazepines in Older Adults in a Survey of European Physicians. JAMA Netw Open. 2025;8(3):e2459883. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.59883